Ylmy Iş · 2026 · ÝKHNGU

CO2-ni Tutup Almak, Gysmak we Saklamak

Türkmenistanyň «Model M-1» käni üçin CCS tehnologiýasynyň köp kriteriýaly tehno-ykdysady we ekologik derňewi

LCOC — A shemasy
21.5$/t CO2
Ýyllyk göwrüm
240müň t/ýyl
Energiýa
95kWt·sag/t
Saklama möhleti
1000+ýyl

Esasy Görkezijiler

240 000
t/ýyl — tutulýan CO₂
$21.5
LCOC, $/t CO₂ — A shemasy
95
kWt·sag/t — energiýa sarpy
20
ýyl — taslamanyň möhleti
$34.5M
CAPEX — A shemasy
3
deňeşdirilen CCS shemasy

CCS Prosesi

Üç esasy tapgyr bilen CO₂-niň atmosfera zyňylmagynyň öňi alynýar

01

Tutup Almak

Aminli absorbsiýa: MDEA ergini guýudan gelýän gazdaky CO₂-ni himiki “magnit” ýaly tutup galýar.

02

Gysmak

0.15 MPa-dan 10–25 MPa-a çenli köp basgançakly gysyş. 7.38 MPa-dan geçende CO₂ aşa kritiki ýagdaýa geçýär.

03

Geologik Saklamak

Öýjükli kollektora nasoslamak. Üstündäki dykyz örtük gatlagy — ygtybarly saklamagyň kepili.

Shemalaryň Deňeşdirmesi

Görkeziji A shemasy ✓ B shemasy W shemasy
Saklawhana Önümi tükenen kän Duzly suwly gatlak Turşy gaz gatlagy (AGI)
Tutup almak MDEA · arassa CO₂ MDEA · arassa CO₂ CO₂ + H₂S bölünmezden
Turbageçiriji 15 km 45 km 10 km
Nasoslama basyşy 10 MPa 25 MPa 25 MPa
CAPEX, mln $ 34.5 63.5 48.0
LCOC, $/t 21.5 42.0 33.0
R_geo (1–5) 5 3 2
I_CCS 1.00 0.08 0.32
✓ Iň amatly — A shemasy

WSM usuly: ykdysadyýet (45 %) + ekologiýa (30 %) + töwekgelçilik (25 %)

CCS Shemalary

Üç shemanyň tehnologik zynjyry — tapgyrlara basyň

CO₂ tutup almak we saklamak shemasy — A, B we W shemalary

Üç shemanyň gözden geçirilişi

Surat ýüklenmedi
CO₂ tutup almak we saklamak shemasy (CCS) Türkmenistanda tebigy gazyň önümçilik zynjyrynda CO₂-ni tutup almak we geologik gatlaklarda howpsuz saklamak — A, B we W shemalarynyň deňeşdirilmegi. Bahalar ylmy işiň 3.4 we 3.5-nji tablisalaryndan alyndy.

    3D sahna taýýarlanýar…

    Relýef, enjamlar we geologik gatlaklar gurulýar

    Shemany saýlaň · süýräp aýlaň · tigirjik bilen ulaldyň

    Ylmy Iş · 2026

    CO₂ Gazyny Tutup Galmak
    we Ýer Astynda Saklamak

    Tebigy gazyň gazylyp alynmagynyň ýany bilen alynýan CO₂ gazyny tutup galmagyň we ýerastynda saklamagyň nazary we usuly esaslary

    Awtory
    Saparowa Aknabat
    Ylmy ýolbaşçy
    Amanowa Aýtäç
    Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara Nebit we Gaz Uniwersiteti

    Ylmy iş ýüklenýär…

    Wideo Materiallar

    CCS prosesini wizual görnüşde öwreniň

    Habarlaşmak

    Ylmy iş barada soraglar we hyzmatdaşlyk

    Ylmy Işi Ýerine Ýetiren

    Saparowa Aknabat

    Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara Nebit we Gaz Uniwersitetiniň 4-nji ýyl talyby

    Ylmy Ýolbaşçysy

    Amanowa Aýtäç

    Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara Nebit we Gaz Uniwersitetiniň uly mugallymy

    Gurama

    Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara Nebit we Gaz Uniwersiteti

    Türkmenistan, 2026

    Taslamanyň Ugry

    Türkmenistanyň «Model M-1» käni üçin CO₂-ni tutup almak we saklamak (CCS) shemalarynyň tehno-ykdysady we ekologik derňewi.

    Ulanylýan Usullar

    • WSM (Weighted Sum Model) — Min-Max kadalaşdyrma
    • MCDM — köp kriteriýaly derňew
    • CAPEX / OPEX / LCOC hasaplamalary
    • Geologik töwekgelçiligiň bahalandyrylmagy